साहित्यातील सुप्रसिध्द वाक्ये आणि काव्ये

हे पान नुकतेच उघडले आहे. जसजशी अधिकाधिक माहिती हाती येत जाईल, तसतशी त्यात भर पाडत राहीन.

वाचकांनी त्यात मोलाची भर टाकली तर फारच छान.


 

दि. ११-११-२०१९

दोन  कवि आणि राजकारणी

स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतरच्या काळात ज्यांनी गांवोगांवी काव्यवाचनाचे प्रयोग करून मराठी कवितांना लोकप्रियता मिळवून दिली त्या कवींमध्ये विंदा करंदीकर आणि मंगेश पाडगावकर हे प्रमुख होते. राजकारणी लोकांचे वागणे त्यांच्या संवेदनशील मनाला कसे खुपत होते हे त्यांनी असे व्यक्त केले आहे.

१.विंदा करंदीकर : सब घोडे बारा टक्के!

जितकी डोकी तितकी मते जितकी शिते तितकी भूते;
कोणी मवाळ कोणी जहाल कोणी लठ्ठ कोणी मठ्ठ
कोणी ढीले कोणी घट्ट; कोणी कच्चे कोणी पक्के
सब घोडे बारा टक्के!

गोड गोड जुन्या थापा (तुम्ही पेरा तुम्ही कापा)
जुन्या आशा नवा चंग, जुनी स्वप्ने नवा भंग;
तुम्ही तरी काय करणार? आम्ही तरी काय करणार?
त्याच त्याच खड्ड्या मधे पुन्हा पुन्हा तोच पाय;
जुना माल नवे शिक्के, सब घोडे बारा टक्के!

जिकडे सत्ता तिकडे पोळी, जिकडे सत्य तिकडे गोळी;
(जिकडे टक्के तिकडे टोळी) ज्याचा पैसा त्याची सत्ता
पुन्हा पुन्हा हाच कित्ता; पुन्हा पुन्हा जुनाच वार
मंद घोडा जुना स्वार; याच्या लत्ता त्याचे बुक्के
सब घोडे बारा टक्के!

सब घोडे! चंदी कमी; कोण देईल त्यांची हमी?
डोक्यावरती छप्पर तरी; कोण देईल माझा हरी?
कोणी तरी देईन म्हणा, मीच फसविन माझ्या मना!
भुकेपेक्षा भ्रम बरा; कोण खोटा कोण खरा?
कोणी तिर्ऱ्या कोणी छक्के; सब घोडे बारा टक्के!

__विंदा करंदीकर

२. मंगेश पाडगांवकर
१९८१ सालातील मंगेश पाडगावकर रचित ही कविता कालबाह्य कधी होईल ???

थोर आपण मानिली
ही भ्रष्ट सारी माकडे…
अन् दिले हातांत त्यांच्या
पेटलेले काकडे !

कां अता छाती पिटावी
लागतां आगी घरां…
देव येइल कोणता
हे निस्तराया सांकडे !

धर्म यांचा मारणे
सोयीप्रमाणे या उड्या…
याचसाठी लाभलेले
पाय यांना फाकडे !

काल ज्या झाडांवरी
ही आश्रयाला थांबली…
आज ही शत्रूप्रमाणे
पाहती त्यांच्याकडे !

जा कुठेही हीच तेथे
चेहरे फेंदारुनी…
पाय जेथे टाकिती
ते सर्व रस्ते वाकडे !

पक्ष यांचा कोठला,
टोळी तयांची कोठली ?
जात यांची एक अंती,
प्रश्न सारे तोकडे !

हालवोनी शेपट्यांना
घोषणा यांनी दिल्या…
आणि तुमच्या चितेस्तव
शोधुनी ही लाकडे !

🙉🙈🙊
——————————
-मंगेश पाडगांवकर : १० मार्च, १९८१ 🙏🏻

वॉट्सअॅपवरून साभार

 

 

————————————————-

२२ ऑगस्ट २०१८

बिन भिंतीची उघडी शाळा

बिन भिंतीची उघडी शाळा  लाखो इथले गुरू…

झाडे, वेली, पशु, पाखरे  यांशी गोष्टी करू!

बघू बंगला या मुंग्यांचा,  सूर ऐकुया या भुंग्यांचा

फुलाफुलांचे रंग दाखवील   फिरते फुलपाखरू…

बिन भिंतीची उघडी शाळा लाखो इथले गुरू!

सुगरण बांधी उलटा वाडा, पाण्यावरती चाले घोडा

मासोळीसम बिन पायांचे   बेडकिचे लेकरू…

बिन भिंतीची उघडी शाळा   लाखो इथले गुरू!

कसा जोंधळा रानी रुजतो,    उंदीरमामा कोठे निजतो

खबदाडातील खजिना त्याचा    फस्त खाऊनी करू

बिन भिंतीची उघडी शाळा लाखो इथले गुरू!

भल्या सकाळी उन्हात न्हाऊ,   कड्या दुपारी पर्‍ह्यात पोहू

मिळेल तेथून घेउन विद्या    अखंड साठा करु

बिन भिंतीची उघडी शाळा   लाखो इथले गुरू!
– ग. दि. माडगूळकर (गदिमा)

 

DenaaryaaneDetJave

AnadiMeeAvadhyaMee

 

VaPuTaptapadee

vapuQuotes1

Asechahe sureshBhat

 kanaa kusumagraj

 व्यथा असो आनंद असू दे, प्रकाश किंवा तिमिर असू दे, वाट दिसो अथवा न दिसू दे, जात पुढेच रहाणे. माझे जीवनगाणे।

हाती नाही येणे, हाती नाही जाणे, हसत जगावे, हसत मरावे, हे तर माझे गाणे!

या जन्मावर या जगण्यावर शतदा प्रेम करावे।

————————————————————————————————————————————————-

Jagayas Jemvha

वासूअण्णा : काकाजी, मला आधी सांगा स्थितप्रज्ञ कसा दिसतो ते!
काकाजी : स्थितप्रज्ञ! तो बघ, तो गधा चाललाय ना सडकेवरून, तसा दिसतो स्थितप्रज्ञ!
ज्याला आनंद नाही, दु:ख नाही, लाज नाही, लज्जा नाही, जो आंब्याच्या फोडी आणि कागद एकाच चवीने खातो, तसा दिसतो स्थितप्रज्ञ!

नाटक-तुझे आहे तुजपाशी (पु ल देशपांडे)

PuLaquote1

——————————————————————————————————————————————

आचार्य अत्रे म्हणाले होते

मेल्यावर अमुचे सगळे, उभारतील दगडी पुतळे |
भवताली धरतील फेर, आज परी करती जेर ||

———————————————————————————————–

अरे मानसा मानसा, तुझी नियत बेकार |
तुझ्याहून बरं, गोठ्यातलं जनावर ||
मतलबासाठी मान मानुस डोलये |
इनामाच्यासाठी कुत्रा शेपुट हालये ||

Bahinabai


नवी भर दि. २३-०७-२०१९

कोकिळा गा

भूलोकीच्या गंधर्वा तू, अमृत संगीत गा ।
गा रे कोकिळा गा ।।
सप्‍तसुरांचा स्वर्ग उभारुन
चराचराला दे संजीवन
अक्षय फुलवित हे नंदनवन पर्णफुलातुन गा ।।
कुहुकुहु बोलत मधुर गायनीं
मोहित होता सारी अवनि
कुसुमकोमला ही वनराणी नाचत थयथय गा ।।
मन्मथ मनींचा इंद्रधनूला
शर पंचम तो लावुनी आला
प्रीत भेटता अनुरागाला मीलन होऊन गा ।।

गीत – पी. सावळाराम , संगीत – वसंत प्रभू
स्वर – आशा भोसले, चित्रपट – बायकोचा भाऊ
राग – हमीर, केदार


आकाशी झेप घे रे

आकाशी झेप घे रे, पाखरा

आकाशी झेप घे रे, पाखरा
सोडी सोन्याचा पिंजरा

तुजभवती वैभव, माया
फळ रसाळ मिळते खाया
सुखलोलुप झाली काया
हा कुठवर वेड्या, घेसी आसरा

घर कसले ही तर कारा
विषसमान मोती चारा
मोहाचे बंधन द्वारा
तुज आडवितो हा कैसा, उंबरा

तुज पंख दिले देवाने
कर विहार सामर्थ्याने
दरि, डोंगर, हिरवी राने
जा ओलांडुन या सरिता, सागरा

कष्टाविण फळ ना मिळते
तुज कळते, परि, ना वळते
हृदयात व्यथा ही जळते
का जीव बिचारा होई बावरा

घामातुन मोती फुलले
श्रमदेव घरी अवतरले
घर प्रसन्नतेने नटले
हा योग जीवनी आला, साजिरा

गायिका: आशा भोसले
गीत – जगदीश खेबूडकर
संगीत – सुधीर फडके
स्वर – सुधीर फडके
चित्रपट – आराम हराम आहे


आखजी ( अक्षय्य तृतीया )

आखजीचा आखजीचा
मोलाचा सन देखा जी
निंबावरी निंबावरी
बांधला छान झोका जी
माझा झोका माझा झोका
चालला भिरभिरी जी
माझा झोका माझा झोका
खेयतो वार्‍यावरी जी
गेला झोका गेला झोका
चालला माहेराले जी
आला झोका आला झोका
पलट सासराले जी
माझा झोका माझा झोका
जीवाची भूक सरे जी
भूक सरे भूक सरे
वार्‍यानं पोट भरे जी
आला वारा आला वारा
वार्‍यानं जीव झुले जी
जीव झुले जीव झुले
झाडाची डांग हाले जी
डांग हाले डांग हाले
नजर नहीं ठरे जी
झाली आता झाली आतां
धरती खालेवर्‍हे जी
आंगनांत आंगनांत
खेयती पोरीसोरी जी
झाल्या दंग झाल्या दंग
गाऊनी नानापरी जी
झाला सुरू झाला सुरू
पहिला माझा पिंगा जी
फुगड्यांचा फुगड्यांचा
चालला धांगडधिंगा जी
दारोदारीं दारोदारीं
खेयाची एक घाई जी
घरोघरी घरोघरीं
मांडल्या गवराई जी
गवराई गवराई
सजव सजवल्या जी
संगातीनी संगातीनी
बोलव बोलवल्या जी
बोलवल्या बोलवल्या
टिपर्‍या झाल्या सुरूं जी
टिपर्‍याचे टिपर्‍याचे
नादवले घुंगरू जी
कीती खेय कीती खेय
सांगूं मी काय काय जी
खेयीसनी खेयीसनी
आंबले हातपाय जी
चार दीस चार दीस
इसावल्या घरांत जी
आहे पुढें आहे पुढें
शेतीची मशागत जी
सन सरे आस उरे
आखजी गेली व्हय जी
सांग सई सांग सई,
आखजी आतां कही जी?
– बहिणाबाई चौधरी


आजी आणि तिची नातवंडं यांच्या नात्यावरची एक खूप सुंदर कविता आहे, संदीप खरे यांची…

आजी आणि तिची नातवंडं

आजी म्हणते जन्मभर
काढल्या खस्ता केले कष्ट
‘तू’ म्हणजे त्या सगळ्याची
शेवट गोड असलेली गोष्ट
नुसतंच कथा पुराण झालं
देव काही दिसला नाही
कुशीत येतोस तेंव्हा कळतं
कृष्ण काही वेगळा नाही ….

– संदीप खरे

 

8 thoughts on “साहित्यातील सुप्रसिध्द वाक्ये आणि काव्ये”

    1. समाजवादाच्या गप्पा आहेत गप्पा, समाजवाद आला म्हणून रामाने वानराचे शेपूट नाही लावलं ! तो नरच राहिला आणि वानर ….
      पुलंचे वाक्य .. मस्तच!

  1. खूपच छान कल्पना आहे । अचानक खजिना गवसलासे वाटला ।
    ‘तुझे आहे तुजपाशी’ ची पूर्ण ओवी काय आहे? चारही चरण हवें आहेत । आणि ती तुकारामांचीच आहे नं ?

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s