शालजोडीतले . . . . .

When Insults Had Class

The exchange between Churchill & Lady Astor: She said, ‘If you were my
husband I’d give you poison,’ and he said, ‘If you were my wife, I’d
drink it.

मि.चर्चिलना उद्देशून लेडी एस्टर उद्गारल्या:”जर तू माझा पति असतास तर मी तुला विष दिले असते.”
त्यावर मि.चर्चिल म्हणाले:”जर तू माझी पत्नी असतीस तर मी ते प्यालो असतो.

—————————————————————————————

A member of Parliament to Disraeli: ‘Sir, you will either die on the
gallows or of some unspeakable disease.’ ‘That depends, Sir,’ said
Disraeli, ‘whether I embrace your policies or your mistress.’

एक एम्.पी डिजरेलीला म्हणाला:”महाशय, आपण फासावर तरी लटकणार आहात किंवा एकाद्या घाणेरड्या रोगाला बळी पडणार आहात.”
त्यावर डिजरेली म्हणाले: “मी तुमच्या धोरणांना जवळ करीन की तुमच्या प्रेमपात्राला, यावर ते अवलंबून असेल.”

——————————————————————————————
‘He has all the virtues I dislike and none of the vices I admire.’ –
Winston Churchill

विन्स्टन चर्चिल: “मला न आवडणारे सारे सद्गुण त्याच्या अंगी आहेत, पण मला कौतुक वाटावे अशी एकही खोड त्याला नाही.”
‘A modest little person, with much to be modest about.’ – Winston Churchill
विन्स्टन चर्चिल: “अत्यंत नम्र माणूस, त्याने आपले नम्रपणे (दबूनच) वागावे असेच बरेच कांही त्याच्याकडे असलेला.
———————————————————————-
‘I have never killed a man, but I have read many obituaries with great pleasure. ‘Clarence Darrow

क्लॅरेन्स डॅरो: “मी स्वतः कधी कोणाला ठार मारले नाही, पण अनेक जणांविषयीचे मृत्युलेख वाचतांना मला आनंदाच्या उकळ्या फुटल्या.”
———————————————————————-

!’He has never been known to use a word that might send a reader to the
dictionary.’ – William Faulkner (about Ernest Hemingway).

‘Poor Faulkner. Does he really think big emotions come from big
words?’ – Ernest Hemingway (about William Faulkner)

अर्नेस्ट हेमिंग्वेबद्दल बोलतांना विलियम फॉकनर वदले: “त्याच्या लिखाणातल्या एकाद्या शब्दाचा अर्थ पहाण्यासाठीसुध्दा कोणाला शब्दकोष पहावा लागला असे कधी एकले नाही.” (सगळे लिखाण फारच सरळसोपे, अगदी बाळबोध हो!)
त्यावर अर्नेस्ट हेमिंग्वे उद्गारले: “बिच्चारा फॉकनर! मोठमोठे बोजड शब्द वापरल्यामुळे त्यातल्या भावना तीव्र होतात असे त्याला खरेच वाटते की काय!”

—————————————————————————————–
‘Thank you for sending me a copy of your book; I’ll waste no time
reading it.’ – Moses Hadas
मोजेस हॅडॅस:”आपल्या पुस्तकाची प्रत मला पाठवल्याबद्दल मी आपला आभारी आहे;   ते वाचण्यात मी आपला वेळ वाया घालवणार नाही.”
———————————————————————-

‘I didn’t attend the funeral, but I sent a nice letter saying Iapproved of it.’ – Mark Twain
मार्क ट्वेन: “मी अंत्ययात्रेला हजर नव्हतो, एक छानसे पत्र पाठवून मी माझी मंजूरी कळवली.”
—————————————————————-
He has no enemies, but is intensely disliked by his friends.’ – Oscar Wilde
ऑस्कर वाइल्ड: “त्याला एकही शत्रू नाही, पण त्याचे मित्रच त्याचा भयंकर दुःस्वास करतात.”
——————————————————————–
‘I am enclosing two tickets to the first night of my new play; bring a
friend….
if you have one.’ – George Bernard Shaw to Winston Churchill

‘Cannot possibly attend first night, will attend second…. if there
is one.’ – Winston Churchill, in response.
जॉर्ज बर्नार्ड शॉ यांनी चर्चिल यांना पत्र लिहिले,”माझ्या नव्या नाटकाच्या पहिल्या खेळाची दोन तिकीटे सोबत पाठवीत आहे; तुमच्या एकाद्या मित्राला सोबत घेऊन यावे ….. जर तुम्हाला कोणी मित्र असलाच तर.”
चर्चिल यांनी उत्तर पाठवले,”पहिला खेळ मी बहुधा पाहू शकणार नाही. दुस-याला हजर राहीन. ….. जर कधी तो झालाच तर.”
———————————————————————
‘I feel so miserable without you; it’s almost like having you here.’ –
Stephen Bishop
स्टीफन बिशप: “तुझ्याविना मी इतका कासावीस होऊन गेलो आहे; जवळ जवळ तू इथेच असल्यासारखे वाटते आहे.”
——————————————————————-
‘He is a self-made man and worships his creator.’ – John Bright
जॉन ब्राइट: “तो एक स्वयंनिर्मित माणूस आहे आणि आपल्या निर्माणकर्त्यावर त्याची भक्ती आहे.”
—————————————————————
‘I’ve just learned about his illness. Let’s hope it’s nothing trivial.’ – Irvin S. Cobb
आयर्विन एस्.कॉब:”त्याच्या आजारपणाबद्दल नुकतंच ऐकलं. तो अगदी क्षुल्लक नसावा अशी आशा करू.”
———————————————————————
‘He is not only dull himself, he is the cause of dullness in others.’
– Samuel Johnson
सॅम्युअल जॉन्सन : “तो फक्त स्वतःच मंदबुध्दी नाही, इतरांच्या मंदपणाला तो कारणीभूत आहे.”
——————————————————————–
‘He is simply a shiver looking for a spine to run up.’ – Paul Keating
पॉल कीटिंग : ” तो मूर्तिमंत शहारा आहे आणि भरण्यासाठी एका पाठीच्या कण्याच्या (अंगाच्या) शोधात आहे.”
———————————————————————
‘There’s nothing wrong with you that reincarnation won’t cure.’ Jack E. Leonard
जॅक ई लिओनार्ड : “पुनर्जन्मातून जे सुधारता येणार नाही असे कांहीच चुकीचे तुझ्यात नाही.”
—————————————————————–
‘They never open their mouths without subtracting from the sum of
human knowledge.’ – Thomas Brackett Reed
टॉमस ब्रॅकेट रीड : “जगातील एकंदर ज्ञानात घट आणल्याखेरीज ते आपले तोंड उघडत नाहीत.”
—————————————– ——————-
‘In order to avoid being called a flirt, she always yielded easily.’
– Charles, Count Talleyrand
चार्ल्स, काउंट टॅलीरँड : “लोकांनी चवचाल म्हणू नये म्हणून ती सहज संमती देते.”
——————————————————-
Why do you sit there looking like an envelope without any address on
it?’ – Mark Twain
मार्क ट्वेन :”तू असा बिनपत्त्याच्या लिफाफ्यासारखा कां बसून राहिला आहेस ?”
——————————————————
‘His mother should have thrown him away and kept the stork.’ – Mae West
मे वेस्ट :”त्याच्या आईने त्याला फेकून देऊन स्टॉर्क पक्ष्याला ठेवून घ्यायला हवे होते. ”
——————————————————————-
‘Some cause happiness wherever they go; others, whenever they go.’ –
Oscar Wilde
ऑस्कर वाइल्ड :”कांही लोक जिथे जातील तिथे आनंद निर्माण होतो तर कांही लोक जेंव्हा (ते निघून) जातील तेंव्हा. ”
————————————————————-
‘He uses statistics as a drunken man uses lamp-posts.. . for support
rather than illumination.’ – Andrew Lang (1844-1912)
अँड्र्यू लँग : “एकादा दारुड्या दिव्याच्या खांबाचा जसा उपयोग करून घेतो तसा कांही लोक संख्याशास्त्राचा करतात. ….
उजेडासाठी नव्हे तर आधारासाठी. ”

——————————————————————–

ब्रिटीश अमदानीतल्या नोटा

नऊ वर्षांपूर्वी  असलेल्या तांत्रिक अडचणींमुळे  मी हा लेख सात भागांमध्ये  प्रकाशित केला होता. आता ते सर्व भाग एकत्र आणून वाचकांची सोय केली आहे.  …. दि.२१ -०९-२०१८

भरतखंडावर ब्रिटनच्या राणीचे अधिराज्य स्थापन झाल्यानंतर थोड्याच काळात इथे प्रथमच नोटाच्या रूपात कागदी चलनाचा वापर सुरू झाला. सुरुवातीच्या काळात म्हणजे सन १८६० च्या सुमारास १०,२०, ५०, १०० व १००० रुपये किंमतीच्या नोटा प्रसारित केल्या गेल्या होत्या.

notes1
सर्वात जुन्या चलनी नोटा

इंग्लंडमध्ये तयार केल्या गेलेल्या खास प्रकारच्या कागदाच्या एकाच बाजूवर इंग्लंडमधल्याच छापखान्यात त्या छापून घेतल्या जायच्या. त्या नोटांवर महाराणी व्हिक्टोरिया हिचे चित्र असायचे, पण ती इंडियाच्या सरकारने जारी केलेली असायची आणि जारी केल्याची तारीख तिच्यावर नोंदवलेली असे.  अधिका-यांच्या सह्या आणि वॉटरमार्कसुध्दा असायचे. पोस्टाने पाठवतांना सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून ती फाडून दोन तुकड्यामध्ये पाठवली जात असे.
त्या काळातले हजार रुपये म्हणजे आताचा लक्षावधी रुपये होतील. दहा रुपयांचे मूल्यसुध्दा खूप असे. एवढ्या मूल्यवान नोटा सर्वसामान्य जनतेच्या उपयोगासाठी खचितच नसणार!

या नोटांचे मूल्य इंग्रजीच्या बरोबरच अनेक भारतीय भाषांमध्ये छापले होते. यांचे चलन सन १९२३ पर्यंत चालले.

notes2
पहिल्या बहुभाषिक नोटा

पहिल्या महायुध्दामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीत चलनी नाण्यांऐवजी कमी मूल्याच्या कागदी नोटांचे प्रसारण करणे सरकारला भाग पडले. आधी एक रुपयाची नोट आली, त्यानंतर अडीच रुपयांची. (काय गंमत आहे ना?) पंचम जॉर्जचा चेहेरा असलेल्या नाण्याचेच चित्र या नोटांवर असे. युध्द संपल्यानंतर  बदललेल्या परिस्थितीत पुन्हा नोटा छापणे महाग वाटू लागल्यामुळे त्यांचे प्रसारण बंद झाले.

notes3
पहिल्या महायुध्दात आलेल्या नोटा

साधारणपणे आजकाल प्रसारात असलेल्या नोटांप्रमाणे दिसणाऱ्या पण पंचमजॉर्ज राजाचे चित्र असलेल्या नोटा १९२३ मध्ये इंडिया सरकारकडून प्रसारित केल्या गेल्या. १९३५ साली रिझर्व्ह बँकेची स्थापना झाल्यानंतर हे काम तिच्याकडून होऊ लागले. या नोटासुध्दा पांच रुपये किंमतीपासून दहा हजार रुपयांपर्यंत वेगवेगळ्या मूल्यांच्या
असत.

notes4
पंचम जॉर्जच्या काळातील नोटा
notes5
रिझर्व्ह बँकेच्या नोटा

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात पुन्हा एकदा एक आणि दोन रुपयाच्या कागदाच्या नोटा छापल्या गेल्या.

notes6
द्वितिय  विश्वयुध्दकाळात काढलेल्या नोटा

नोटांना अधिक सुरक्षितता देण्यासाठी त्यात धागा घालायला सुरुवात झाली. सहाव्या जॉर्जचे चित्र असेल्या नोटा भारताला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत प्रसारित होतच राहिल्या. त्यानंतरसुध्दा स्वतंत्र भारताच्या नव्या नोटा निघेपर्यंत म्हणजे १९५० पर्यंत त्या जुन्या नोटा वापरात राहिल्या.

notes7
खेरच्या ब्रिटिश नोटा

 

स्टॅन्फोर्ड युनिव्हर्सिटीची कुळकथा

नऊ वर्षांपूर्वी मला ही गोष्ट ई मेलवर आली होती. ती मला विश्वसनीय, बोधप्रद आणि प्रेरक वाटल्यामुळे मी या ठिकाणी चिकटवली. पण ती खरी नाही अशी माहितीही मला नंतर मिळाली. गंमत म्हणजे ही गोष्ट गेली ९-१० वर्षे सोशल मीडियावर फिरतच राहिली आहे. दर २-३ महिन्यात एकदा तरी ती कुठल्या ना कुठल्या वॉट्सॅप ग्रुपवरून मला येतच असते. त्यामुळे असे एक उदाहरण म्हणून मी तिला ठेऊन घेतले आहे.

संपादन … दि.२१ सप्टेंबर २०१८  

——————————————————————————————-

साध्या कपड्यातले एक जोडपे बोस्टन येथील हार्वर्ड युनिव्हर्सिटीच्या कुलपतीची भेट घेण्यासाठी आले. आपल्या दिवंगत मुलाच्या स्मरणार्थ एकादी वास्तू बांधून त्या विद्यापीठाला भेट द्यावी अशी त्यांची इच्छा होती. त्या ऑफीसात त्यांना नीट वागणूक मिळाली नाही. ती पाहता त्यांनी आपल्या शहरात जाऊन आपल्या मुलाच्या नांवाने चक्क एक विद्यापीठच सुरू करून दिले.
तुकोबांनीच सांगितले आहे “वेष असावा बावळा, अंतरी असाव्या नाना कळा!”

A lady in a faded gingham dress and her husband, dressed in a homespun threadbare suit, stepped off the train in Boston and walked timidly without an appointment into the Harvard University President’s outer office. The secretary could tell in a moment that such backwoods, country hicks had no business at Harvard and probably didn’t even deserve to be in Cambridge.

“We want to see the president,” the man said softly. “He’ll be busy all day,” the secretary snapped. “We’ll wait”, the lady replied. For hours the secretary ignored them, hoping that the couple would finally become discouraged and go away. They didn’t and the secretary grew frustrated and finally decided to disturb the president, even though it was a chore she always regretted.

“Maybe if you see them for a few minutes, they’ll leave”, she said tohim. He sighed in exasperation and nodded. Someone of his importance obviously didn’t have the time to spend with them, but he detested gingham dresses and homespun suits cluttering up his outer office. The president, stern faced and with dignity, strutted toward the couple.

The lady told him, “We had a son who attended Harvard for one year. He loved Harvard. He was happy here. But about a year ago, he was accidentally killed. My husband and I would like to erect a memorial to him, somewhere on campus.”

The president wasn’t touched…. He was shocked. “Madam”, he said, gruffly, “we can’t put up a statue for every person who attended Harvard and died. If we did, this place would look like a cemetery.”

“Oh, no”, the lady explained quickly. “We don’t want to erect a statue. We thought we would like to give a building to Harvard.”

The president rolled his eyes. He glanced at the gingham dress and homespun suit, and then exclaimed, “A building! Do you have any earthly idea how much a building costs? We have over seven and a half million dollars in the physical buildings here at Harvard.”

For a moment the lady was silent. The president was pleased. Maybe he could get rid of them now. The lady then turned to her husband and said quietly, “Is that all it costs to start a university? Why don’t we just start our own?”

Her husband nodded at that. The president’s face wilted in confusion and bewilderment. Mr. and Mrs. Leland Stanford got up and walked away, traveling to Palo Alto, California where they established the University that bears their name, Stanford University, a memorial to a son that Harvard no longer cared about. You can easily judge the character of someone by his attitude towards others he thinks beneath him.

A TRUE STORY —– by Malcolm Forbes.

समस्यापूर्ती – संस्कृत आणि उर्दू

प्राचीन काळातल्या कलाप्रेमी राजांच्या राजसभांमध्ये आणि आधुनिक काळांमधल्या उर्दू मुशायऱ्यांमध्ये समस्यापूर्ती नावाचा एक प्रकार असायचा. यात दिलेल्या ओळीवरून नवे काव्य तयार करून तिथल्या तिथे सादर करण्याचे आव्हान दिले जात असे. शीघ्रकवींना आपले कौशल्य दाखवायची ही एक चांगली संधी असायची.

भोजराजा म्हणतो – “शेवटचा चरण आहे ठठं ठठंठं ठठठं ठठंठः, तर पहिले तीन चरण काय आहेत?”

मग कालिदास म्हणतो –
रामाभिषेके जलमाहरन्त्या:
हस्ताच्च्युतः हेमघटो युवत्या: ।
सोपानमार्गेण करोति शब्दं
ठठं ठठंठं ठठठं ठठंठः ॥

….. श्री.धनंजय यांच्या लेखातून

याचा अर्थ असा होतो : रामाला अभिषेक करण्यासाठी पाणी आणायला गेलेल्या युवतीच्या हातातून पडलेला तांब्या ठठं ठठंठं ठठठं ठठंठः असा आवाज करत रस्त्यातून गडगडत गेला.


समस्यापूर्ती या प्रकारचा हा श्लोक पहा. राजदरबारामध्ये कवींना चवथा चरण देऊन श्लोक रचणे अशी एक प्रकारे परीक्षा होती. ताक इन्द्राला (मिळण्यास) अतिशय अवघड (तक्रम शक्रस्य दुर्लभं) हे वाक्य अर्थपूर्ण करण्यासाठी पहिले तीन योग्य असे चरण कवीने रचले आहेत.

भोजनान्ते च किं पेयं जयन्तः कस्य वै सुतः ।
कथं विष्णुपदं प्रोक्तं तक्रं शक्रस्य दुर्लभम् ॥

जेवण झाल्यावर कोणते पेय प्यावे ?(ताक – तक्रम्), जयन्त हा कोणाचा मुलगा आहे? (इन्द्राचा – शक्रस्य), विष्णुपद मिळण्यास कसे आहे ?(अतिशय अवघड- दुर्लभम्)? ही तीन उत्तरे एकामागोमाग ठेवली की चौथी ओळ तयार होते “तक्रं शक्रस्य दुर्लभम्।।” ताक इन्द्राला (मिळण्यास) अतिशय अवघड.

………………………………………………

अशाच प्रकारचा आणखी एक श्लोक आहे.
कस्‍तुरी जायते कस्‍मात्‌। ….. कुणापासून कस्तुरी मिळते? मृगात् म्हणजे हरिणापासून
को हन्‍ति करीणां शतम्‌। ….. शंभर हत्तींना कोण मारतो? सिंह
किं कुर्यात्‌ कातरो युद्धे। …. भित्रा लढाईमध्ये काय करतो? पलायते म्हणजे पळून जातो
मृगात्‌ सिंह: पलायते। …. तीन्ही उत्तरे मिळून हे उत्तर होते,
पण याचा एकत्र अर्थ ” हरणापासून सिंह पळून जातो” असा होतो

दि.०५-१२-२०१८

————————————————————————————–

एक आठवणीतला शेर
लामके मानिंद है गेसू मेरे घनश्यामके ।
काफीर है वो लोग जो बंदे नही इस-लामके ।।

शायराचे नाव मला आठवत नाही. कोणाला ते ठाऊक आहे का?

लाम


गूगलवरून मिळालेली माहिती (१८-०९-२०१८)

१)    लाम की मानिंद हैं गेसू मेरे घनश्याम के है वही काफिर जो न माने इस लाम को यह शे’र ताज बीबी का रचा हुआ माना जाता है। कुछ जगह इसके रचयिता ‘चकबस्त’ भी माने गए हैं, लेकिन अधिकांश लोग ताज बीबी के नाम पर सहमत हैं। ‘चकबस्त’ को पाकिस्तान में एक मुशायरे में न्योता दिया गया था और यह मिसरा दिया गया था – है वही काफिर जो न माने इस्लाम को तो चकबस्त जी ने अपनी हाजिरजवाबी से लिखा था लाम की मानिंद हैं गेसू मेरे घनश्याम के है वही काफिर जो न माने इस लाम को इस शेर का मजा लाम शब्द के दो उपयोगों में है उर्दू में “लाम” अक्षर (यानि हिन्दी का “ल”) ل के आकार का होता है। भगवान कृष्ण के गेसू (बाल) भी इसी आकार में मुड़ कर घुंघराले दिखते हैं. * उर्दू में लाम ل के आकार का होता है कृष्ण के बाल** भी इसी तरह मुड़े हुए थे. बहरहाल शेर का आनंद लीजिये.  ………………….जसबीर चावला

२)      Saras Darbari किस्सा कुछ यूँ है…
एक मशहूर हिन्दू शायर”चकबस्त” को एक महफ़िल में शरीक होने के लिए न्योता दिया गया. वहां पहुंचकर उन्हें काफिये से काफिया मिलकर शेर पढना था…और काफिया था “वह सभी काफ़िर हैं जो बन्दे नहीं, इस्लाम के”…वहां वे अकेले हिन्दू थे ...उन्होंने कुछ पल सोचा और बोले “की लाम की मांनिंद हैं गेसू मेरे घनश्याम के (लाम याने हुक के शेप के) तो…
लाम की मानिंद हैं गेसू मेरे घनश्याम के ..
और वह सभी ‘काफ़िर’हैं , जो बन्दे नहीं ‘इस लाम’ के…
उनकी हाज़िर जवाबी से सब सकते मैं आ गए …और चकबस्त जी अपने इस शेर से मशहूर हो गए !

 

सायंतारा लुप्त झाला

गगनि उगवला सायंतारा या प्रख्यात गीताचे गायक म्हणजेच आद्य भावगीतगायक स्व.श्री.गजानन वाटवे यांना सादर आणि साश्रु श्रध्दांजली.

यासंबंधी सविस्तर बातम्या इथे वाचा.

लोकसत्ता
http://www.loksatta.com/daily/20090403/mp01.htm

गजानन वाटवे यांचे निधन
पुणे, २ एप्रिल २००९ / प्रतिनिधी
दर्जेदार संगीत अन् भावपूर्ण आवाजातून मराठी सुगम संगीताच्या प्रांतात सहाहून अधिक दशके रसिकांना मोहिनी घालीत ‘वाटवेयुग’ निर्माण करणारे भावगीत- काव्य गायनातील पितामह व ज्येष्ठ संगीतकार गजानन वाटवे यांचे आज येथे दुपारी बाराच्या सुमारास वृद्धापकाळाने निधन झाले. ते ९२ वर्षांंचे होते. त्यांच्या मागे पत्नी, एक मुलगा, दोन कन्या, सून व नातवंडे असा परिवार आहे. संगीत क्षेत्रातील विविध मान्यवरांच्या उपस्थितीत आज संध्याकाळी सव्वापाचच्या सुमारास वैकुंठ स्मशानभूमीत वाटवे यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
चांगल्या कविता उत्तम चाली लावून ऐकण्याची सवय मराठी रसिकांना लावणारे वाटवे यांचे हे कार्य एखाद्या व्रतस्थाप्रमाणे सुरू होते. वयाच्या नव्वदीतही वेगवेगळ्या चाली शोधण्याची आवड ते मनापासून जोपासत होते. मात्र, मागील दीड वर्षांपासून ते आजारी होते. त्यातच आज दुपारी कर्वेनगर भागातील राहत्या घरी त्यांची प्राणज्योत मालवली. ८ जुलै १९१७ मध्ये बेळगावात जन्मलेल्या वाटवे यांनी संगीतसाधना करण्यासाठी वयाच्या पंधराव्या वर्षीच आई-वडिलांच्या इच्छेविरुद्ध जाऊन घर सोडले व पुण्याच्या गांधर्व महाविद्यालयात ते दाखल झाले. ‘गोपाळ गायन समाज’चे गोविंदराव देसाई यांनी त्यांच्या संगीत शिक्षणाची व्यवस्था केली. स्वतंत्रपणे स्वररचना करण्याची संधी त्यांना याच ठिकाणी मिळाली. फग्र्युसन महाविद्यालयातील स्नेहसंमेलनाच्या वेळी त्यांचा काव्यगायनाचा पहिला कार्यक्रम झाला. त्या वेळी केवळ सात रुपये बिदागी मिळालेले वाटवे मात्र पुण्यात सर्वपरिचित झाले. १९४० मध्ये ग्रामोफोन कंपनीने त्यांची ‘वारा फोफावला’ ही पहिली ध्वनिमुद्रिका काढली. त्यानंतर मात्र गायक व संगीतकार म्हणून वाटवे यांचे नाव प्रसिद्ध झाले.
मराठी भावगीताचे जनक ठरलेल्या वाटवे यांनी नंतरच्या काळामध्ये भावसंगीतातील एक स्वतचे वेगळे विश्व निर्माण केले. ‘मोहुनिया तुजसंगे’, ‘चंद्रावरती दोन गुलाब’, ‘दुभंगुनी जाता जाता मी अभंग झालो’, ‘फांद्यावरी बांधिले गं’, ‘मैत्रिणींनो सांगू नका नाव घ्यायला’, ‘गगनी उगवला सायंतारा’, ‘चल चल चंद्रा पसर चांदणे’, ‘घर दिव्यात तरी’, ‘यमुनाकाठी ताजमहाल’, ‘मी निरंजनातील वात’ आदी अनेक लोकप्रिय गितांचा खजिना त्यांनी रसिकांसमोर रिता केला. मालती पांडे, मोहनतारा अिजक्य, माणिक वर्मा, बबनराव नावडीकर अशा ज्येष्ठांप्रमाणेच अलीकडच्या काळातील अनुराधा मराठे, रंजना जोगळेकर, रवींद्र साठे यांनीही त्यांची गाणी गायली आहेत. १९४२ ते १९५८ या काळात त्यांनी सात मराठी चित्रपटांसाठी पाश्र्वगायनही केले. संगीत क्षेत्रातील कार्याबद्दल त्यांना ‘लता मंगेशकर’, ‘सुशीलस्नेह’, ‘युग प्रवर्तक’ आदींसह गदिमा प्रतिष्ठानचा पुरस्कारही मिळाला आहे. ‘गगनी उगवला सायंतारा’ हे आत्मचरित्र व ‘निरंजनातील वात’ हे त्यांच्या गीतांचा समावेश असलेले पुस्तकही प्रसिद्ध झाले आहे.
संध्याकाळी त्यांच्या पार्थिवावर अंत्यसंस्कार झाले. ज्येष्ठ गीतकार सुधीर मोघे, अरुण दाते, दत्ता वाळवेकर, वाटवे यांच्या कन्या मंजिरी चुनेकर, ‘लोकसत्ता’चे सहायक संपादक अरिवद व्यं. गोखले, निवासी संपादक मुकुंद संगोराम, प्रसिद्ध निवेदक सुधीर गाडगीळ तसेच डॉ. सतीश देसाई, सुनील महाजन, मनोहर कुलकर्णी, श्रीपाद उंबरेकर, संजय पंडित, अजय दोंगडे, प्रा. प्रकाश भोंडे, शैला मुकुंद, संगीता बरवे, प्राजक्ता जोशी- रानडे, अश्विनी टिळक, शोभा अभ्यंकर आदींनी त्यांचे अंत्यदर्शन घेतले.

२००८ मधील सर्वोत्कृष्ट ईमेल

गतवर्षातील (म्हणजे  सन २००८ मधील) सर्वोत्कृष्ट ई-मेल म्हणून एका ई-मेलची निवड झाली असे सांगितले गेले होते. ही निवड नेमकी कोणी केली ते मला ठाऊक नाही. पण मनाला स्पर्श करून जाणारी ही मेल खाली देत आहे.

तांत्रिक अडचणींमुळे ती आधी तुकड्या तुकड्यात विभागून द्यावी लागली होती. आता ती सर्व चित्रे एकत्र केली आहेत         (१० सप्टेंबर २०१८)

————————————————————

१ ) तुम्हाला फार त्रास होत आहे असे वाटत असेल तर यांच्याकडे पहा.                              If you think you are unhappy, look at them.

दुःखीकष्टी
दुःखीकष्टी

———————————————————————————-

२) तुमचा पगार अगदी कमी आहे असे तुम्हाला वाटते ना?                                     If you think your salary is low, how about her?

image0022

————————————————————————–

३) फार लोकांशी आपली मैत्री नाही असे तुम्हाला वाटत असेल तर ….                       If you think you don’t have many friends..

image003


४ ) अतीशय हताश होऊन सारे कांही सोडून द्यावे असे जेंव्हा तुम्हाला वाटेल, तेंव्हा या माणसाचा विचार करा.  When you feel like giving up, think of this man.

image004


५) तुमच्या नशीबाला आलेले भोग अपरंपार आहेत असे तुम्हाला वाटत असेल, पण तुमच्या कष्टाचे ओझे इतके आहे कां?
If you think you suffer in life, do you suffer as much as he does?

image005


६) तुमच्या वाहतुकीच्या मार्गांबद्दल तुम्ही कुरकुर करत असाल, तर त्यांच्याबद्दल काय म्हणाल?                              If you complain about your transport system, how about theirs?

image006


७) समाज तुम्हाला चांगली वागणूक देत नाही असे जर तुम्हाला वाटत असेल, तर तिच्याबद्दल काय?                       If your society is unfair to you, how about her?

image007


८ ) आयुष्यातल्या अनेक गोष्टी इतरांसाठी आपल्यापेक्षा खूप वाईट आहेत आणि आपल्या बाबतीत त्या जास्त चांगल्या आहेत. तुमच्या जीवनात अनेक गोष्टी तुमच्या नजरेला पडतील, पण त्यातल्या थोड्याच तुमच्या काळजाला भिडतील ….  त्यांचा पाठपुरावा करा. अभ्यास करण्याचा तुम्हाला वैताग येतो कां? त्यांनी नाही येत!

Things are worse for others and is a lot better for us. There are many things in your life that will catch your eye but only a few will catch your heart  … pursue those.

image008


९ ) तुमचे खाण्यातल्या आवडीनावडीचे नखरे असतात कां? त्यांना खायलाच मिळत नाही!

image009


१०) तुमच्या आईवडिलांच्या वात्सल्याने तुम्ही दमून जाता कां? त्यांना मातापिताच नाहीत!

image010


११) तेच ते खेळ खेळून तुम्ही कंटाळलात ना? त्यांच्याकडे पर्यायच नसतो.

image011


१२) अरेरे, तुम्हाला नायकीचे जोडे हवे असतांना अडिडॅसचे आणले गेले कां? त्यांना फक्त एकच ब्रँड ठाऊक आहे!

image012


१३) तुम्हाला झोपायला मऊ उबदार अंथरूण मिळाले आहे त्यात विशेष कांही वाटत नाही ना? आपल्याला कधी जागच येऊ नये असे त्यांना वाटते!

image013


image014a1


image015a


image016a