सुवर्णप्रमाण (Golden ratio)

सुवर्णप्रमाण

कुठलीही गोष्ट अती असू नये किंवा कमी पडू नये, फार ताणून धरू नये किंवा सैल सोडू नये असा प्रकारचे सुवर्णमध्य साधायचा प्रयत्न आपण नेहमी करत असतो. फार लठ्ठ किंवा रोड माणसांपेक्षा शरीराने प्रमाणबध्द असणे चांगले असते. गणिती लोकांनी एक सुवर्णप्रमाण ठरवले आहे. काही लोकानी तर त्याला थेट दैवी प्रमाण असा दर्जा दिला आहे.
पाय प्रमाणेच हा एक इरॅशनल आकडा आहे. अ आणि ब या दोन संख्या अशा प्रमाणात असतील की त्यांचे गुणोत्तर अ : ब किंवा भागाकार (अ/ब) आणि त्यांच्या बेरजेचे मोठ्या संख्येशी गुणोत्तर (अ+ब) : अ किंवा भागाकार (अ+ब)/अ समान असतील, तर त्या प्रमाणाचा आकडा १.६१८०३३९८८७ इतका असतो.
एका आयताच्या (रेक्टँगल) च्या अ व ब या दोन बाजू अनुक्रमे १ आणि सुमारे ०.६१८ असतील तर त्या दोन्हींचा भागाकार आणि बेरीज १.६१८ इतकीच येते. अ व ब १.६१८ आणि १ एवढ्या असतील तरी त्यांचे प्रमाण इतकेच असते.
या प्रमाणाचा आकार दिसायला प्रमाणबध्द वाटत असे. पुस्तके, स्टँप्स यापासून ते इमारती, पेंटिंग्ज वगैरेपर्यंत अनेक गोष्टींसाठी हे प्रमाण वापरले जात असे आणि अजून वापरले जाते. मायकेलँजेलो, लिओनार्दो दा विंची यांच्यापासून ते साल्वादोर डाली, ले कार्बूजियर वगैरेंपर्यंत अनेक कलाकारांनी या प्रमाणाचा उपयोग केलेला आहे. निसर्गामध्ये काही झाडांची पाने, फुले या प्रमाणात असतात. पंचकोन आकार आणि पंचकोनी तारा या भूमितीय आकारांमध्ये हे सुवर्ण प्रमाण असते.


अधिक सविस्तर माहिती इथे …

https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_ratio

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s


%d bloggers like this: